روزنامه نگار

در ادامه سلسله گزارش هاي مربوط به راهکارهاي مديريت ترافيک در مشهد، بعد از بررسي موضوعات مهمي چون فرهنگ سازي و انضباط ترافيکي، توسعه حمل ونقل عمومي، تأمين پارکينگ کافي و... اين بار به موضوع زيرساخت هاي شهر مشهد در حوزه حمل و نقل و ترافيک پرداخته ايم. شواهد امر نشان مي دهد که مديريت و برنامه ريزي براي ترافيک و حمل و نقل در اين کلان شهر، مطابق با مطالعات و نيازها انجام شده است.

مهندس «ميثم ضيايي» معاون اجرايي و فني سازمان ترافيک و حمل و نقل شهرداري مشهد در پاسخ به اين سوال که وضع ترافيک در شهر مشهد خوب است يا بد و در مقايسه با ديگر کلان شهرها وضعيت چگونه است، مي گويد: براي پاسخ دادن به اين سوال بايد معيارهاي لازم را بدانيم و بر اساس يک شاخص و معيار اعلام نظر کنيم، مقايسه مشهد با ديگر شهرها هم بايد بر اساس يک استاندارد باشد. خوشبختانه براي کلان شهر مشهد، مطالعات مفصلي در حوزه حمل و نقل و ترافيک از سال ۷۳ انجام شده و تاکنون چند نوبت به روز شده است و آمار نشان مي دهد که در برخي از زيرساخت ها از جمله سرانه راه ها، شهر مشهد به عنوان يک کلان شهر وضعيت خوبي دارد و نسبت به کلان شهرهاي ديگر کشورمان به غير از تهران، داراي بالاترين سرانه راه و شريان ارتباطي است.وي مي افزايد: در کلان شهرهاي دنيا هم ۴۰ درصد از سطح شهر به مسير، معبر، خيابان و پياده رو اختصاص دارد و شرايط ما در مشهد هم همين طور است و از بابت راه مشکلي نداريم ولي وضعيت تقاضاي سفر در کشورمان با ديگر کشورها متفاوت است، تقاضاي سفر و تعداد خودروي ما به نسبت کشوري مثل آمريکا خيلي کمتر است ولي در مقايسه با برخي کشورهاي اروپايي تقاضاي سفرها و استفاده از خودروي شخصي در ايران بيشتر است.به گفته وي دليل اينکه با وجود معابر کافي و سرانه خودروي متعادل شاهد ناهنجاري ترافيکي هستيم، اين است که ما از وسيله نقليه بد استفاده مي کنيم؛ همان طور که در مصارف مختلفي چون بنزين، شکر، آرد، آب و... مصارف بيشتري از حد استاندارد داريم و رتبه دار هستيم.

«ضيايي» با اشاره به اينکه کلان شهر مشهد در بهره مندي از تجهيزات فني-مهندسي و فناوري پيشتاز بوده است و در عملياتي کردن مطالعات حمل و نقل نيز حرف اول را مي زند، تصريح مي کند: يکي از چرخه هاي مهم کاري، مطالعه تا تجربه کردن آن مطالعه است که ما در اين چرخه از مطالعه و برنامه ريزي تا طرح ريزي و نهايي کردن جزئيات آن و اجرايي کردن و تعمير و نگهداري را عهده دار هستيم و با توجه به مطالعات گسترده و به روز کردن آنها نسبت به ديگر شهرهاي کشور پيشرو هستيم و نگذاشته ايم منابع محتوي نتايج مطالعات در کتابخانه ها خاک بخورد. در واقع براي روان سازي ترافيک در شهر مطالعات انجام شده در دانشگاه ها و مراکز پژوهشي و مطالعاتي را اجرايي کرده ايم.

معاون اجرايي و فني سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد مي افزايد: بي گمان وجود منابع مالي در اجراي پروژه ها و طرح هاي ترافيکي نقش مهمي دارد؛ اما با وجود محدوديت منابع دولتي مشهد جزو کلان شهرهايي است که با بودجه شهرداري که از بودجه کل دستگاه هاي دولتي هم بيشتر است، در اين زمينه کم نگذاشته است و در کنار کارهاي فرهنگي و آموزشي در توسعه زيرساخت هاي ترافيکي هم موفق عمل کرده است.

اين کارشناس حوزه حمل و نقل در کلان شهر مشهد مي گويد: ميزان حمل و نقل در مشهد (تعداد سفرهاي سواره روزانه) در مقايسه با سال ۸۶ افزون بر ۴۰ درصد رشد داشته است و از آنجا که بخشي از اين سفرها مربوط به دانش آموزان، دانشجويان، کارمندان و کارگران است، رشد ۶۱ درصدي را در تعداد سفرهاي سواره در ساعات صبح شاهد بوده ايم و اين سفرها ۱۱ درصد سفرهاي شهروندان در يک شبانه روز را شامل مي شود.وي مي گويد: در قياس با ۶ سال گذشته جمعيت شهر ۱۶ درصد و سرانه مالکيت خودرو هم 53.5 درصد افزايش يافته و در سال ۹۱ سرانه مالکيت خودرو به ۲۱۸ در هزار رسيده است.وي درباره همراهي کردن مردم در مباحث ترافيکي مي گويد: مردم به عنوان سرمايه هاي انساني متأسفانه با طرح ها و برنامه هاي سازمان ترافيک همراهي ندارند و موضوع به مشکل فرهنگي بر مي گردد و متولي فرهنگ سازي در مباحث رانندگي و ترافيکي مشخص نيست.

مهندس «ضيايي» مي افزايد: ساخت معابر بزرگراهي، تقاطع هاي غيرهمسطح، ايجاد محدوديت در معابر با يک طرفه کردن، حذف دوربرگردان هاي خطرساز، ايزوله کردن مسير اتوبوس ها و... همه و همه در راستاي روان سازي ترافيک و کاهش تصادفات و خسارت حوادث رانندگي با هزينه هاي زيادي انجام شده است ولي تا فرهنگ ها اصلاح نشود، در ساماندهي ترافيک موفق نخواهيم بود.

دکتر «سيد مهدي امامي ميبدي» سرپرست معاونت حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد نيز با اشاره به اهميت مديريت و برنامه ريزي در حوزه ترافيک به ما مي گويد: اگرچه شهرداري مشهد با ۶ سازمان فعال در حوزه حمل و نقل و ترافيک، متولي حمل و نقل و ترافيک شهري است ولي مسئوليت انتظامي اين امر با پليس راهور است و متوليان فرهنگ سازي هم سازمان هاي ديگر هستند.

مديرعامل سازمان ترافيک و حمل و نقل شهرداري مشهد مي افزايد: افزايش ۱۶ درصدي جمعيت شهر مشهد طي سال هاي ۸۶ تا ۹۱ و رشد برخي شاخص هاي تأثيرگذار در ترافيک نظير رشد ۴۰ درصدي تعداد سفرهاي سواره روزانه شهري، گواهي بر شکل گيري شرايطي متفاوت در عرصه حمل و نقل شهري و رشد بي رويه تقاضا در اين کلان شهر است؛ لذا توسعه و تقويت عرصه حمل و نقل بايد جدي گرفته شود.«امامي» از انجام اقدامات گوناگون از جمله مديريت هوشمند حمل و نقل و گسترش ITS و ايمن سازي معابر از طريق شناسايي و رفع نقاط پرحادثه در اين حوزه خبر مي دهد و مي افزايد: تلاش براي ساماندهي عبور و مرور در شهر از طريق مطالعه، برنامه ريزي، طراحي، آموزش، نظارت و هماهنگي در حمل و نقل و ترافيک شهر مشهد به منظور جابه جايي ايمن، اقتصادي و سريع مسافران، عابران و کالا از اهداف اين سازمان است و سعي کرده ايم با انجام مطالعه به اجراي پروژه ها و فعاليت هاي مربوط بپردازيم.

او به روزرساني مطالعات جامع حمل و نقل شهر مشهد و شناسايي نيازهاي اين کلان شهر را با توجه به زيارتي بودن آن و حضور سالانه بيش از ۲۵ميليون زائر، مهم ترين کار سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد اعلام مي کند و مي گويد: مطالعات جامع ايمني و تصادفات هم انجام شده و براي اولين بار در کشور سيستم مکانيزه ثبت و برداشت اطلاعات مرتبط با تصادفات توسط اين سازمان طراحي و عملياتي شده است.

«امامي» با تاکيد بر بررسي وضعيت ايمني معابر بزرگراهي و شرياني درجه يک شهر مشهد مي گويد: مرکز کنترل ترافيک به عنوان چشم نظارتي اين سازمان، بررسي ترافيک معابر اين کلان شهر را از طريق دوربين ها و امکانات نرم افزاري برعهده دارد و در حال حاضر در اين شهر ۲۰۴ تقاطع داراي چراغ فرماندهي است و در ۸۰درصد از اين تقاطع ها چراغ فرماندهي به سيستم کنترل مرکزي و SCATS مجهز است.به گفته وي مشهد بعد از تهران دومين شهري است که بيشترين تقاطع مجهز به سيستم هوشمند کنترل ترافيک را دارد و به جرات مي توان گفت از شيراز، اصفهان، تبريز و ... در ساماندهي ترافيک جلوتر هستيم.سرپرست معاونت حمل و نقل و ترافيک شهرداري مشهد با تشريح شاخص هاي اساسي مهندسي يکنواخت معابر در دنيا مي گويد: سيستم هوشمند طراحي شده براي شهر مشهد قابليت هاي متفاوتي دارد و براساس تعداد و حجم عبور خودروها از ۲ فاز شمال- جنوب و شرق- غرب تا ۷ فاز قابليت زمان بندي و اعلام زمان حتي براي گذر عابر پياده در تقاطع ها را دارد.

دکتر «امامي» يکي از امتيازات اين سيستم را ارتباط کاري بين چند تقاطع به عنوان کاپيتان براي ساماندهي و کنترل ترافيک در ۱۰تقاطع زيرمجموعه و مجاور آن مي داند، يعني اگر در تقاطعي نياز باشد که زمان چراغ سبز براي کاهش حجم خودروهاي در انتظار، کاهش يا افزايش يابد، اين سيستم اعمال نظر مي کند و خوشبختانه امروز در مشهد پيشرفته ترين سيستم مرکزي هدايت و کنترل ترافيک فعال است و نقش آن در سروسامان دادن به ترافيک بسيار مهم است.به گفته وي اگر شهروندان مقررات را رعايت و به چراغ ها و تابلوها توجه کنند ترافيکي به اين شکل نخواهيم داشت و به حضور پليس و مامور نيازي نخواهد بود.وي مي افزايد: ۱۵۸ دوربين نظارت تصويري در سطح شهر مشهد فعال است و در سطح معابر اين کلان شهر ۷۸ دوربين خودکار، تخلفات رانندگي از جمله سرعت زياد رانندگان را ثبت مي کند که با صدور قبض جريمه از طريق پليس راهور به آدرس رانندگان ارسال مي شود.