روزنامه نگار

شهرستان فريمان در ۷۵ کيلومتري مشهد، طبق آخرين برآورد جمعيتي کشور، با جمعيتي بالغ بر حدود ۹۰ هزار نفر با ۶۲ روستاي کمتر از ۲۰ خانوار و ۴۸ روستاي بالاي ۲۰ خانوار به عنوان زادگاه شهيد مرتضي مطهري، يکي از شهرهاي مهم استان خراسان رضوي است. لغت فريمان از دو کلمه «فري» و «مان» به معني «باشکوه و جلال بمان!» تشکيل شده است که در کتاب شرح سفري در ايالت خراسان و شمال غربي افغانستان نيز آمده که شخصي به نام فريدون شاه «سد فريمان» را بنا نهاد لذا اين مکان به شهر فريدون، فريمون و سپس فريمان مشهور شده است. آب و هواي اين شهر تحت جريان بادهاي باران آور غربي قرار دارد و رودخانه هاي فريمان، قلندرآباد، سنگ بست، کلاته منار، براشک و جام رود دشت فريمان در اين شهر جاري است. اين شهر از شمال و غرب با مشهد، از جنوب با تربت حيدريه و از شرق با تربت جام همسايه است.

 گروه اعزامي خراسان به شهرستان فريمان پس از گفت و گو با مردم خونگرم اين ديار و تهيه گزارش هاي مختلف کوله باري از سوال هاي مردم را به اتاق فرماندار اين شهرستان مي برند و نماينده عالي دولت در اين منطقه پاسخ گوي ما مي شود. در شهرستان فريمان کشاورزي با ۴۳ درصد اشتغال حرف اول را مي زند و در اولويت اول سند توسعه اين شهرستان مورد توجه قرار دارد ولي اين بخش به دليل افت آب هاي سطحي، خشکسالي هاي گذشته، حوادث طبيعي از جمله تگرگ و سيل در حال حاضر شرايطي کاملا بحراني دارد.

فرماندار فريمان درباره مشکلات پيش روي کشاورزان اين شهرستان مي گويد: اغلب بهره برداران بخش کشاورزي در منطقه کل مالک «چاه موتوردار» هستند و با هدف بهره برداري بهينه از آب گام هاي بلندي در بحث آبياري نوين مزارع برداشته شده است. «محمدعلي فرهادي» مي افزايد:  اين شهرستان در اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار جايگاه ممتازي را در سطح استان دارد و در بحث برقي کردن چاه هاي کشاورزي هم تا به حال ۱۷۵ چاه موتور برقي شده و تنها ۱۷ چاه موتور گازوئيلي هستند. وي راه اندازي سايت هواشناسي ماهواره اي براي آبياري يک مزرعه نمونه براي اولين بار در کشور در اين شهرستان را خاطر نشان مي کند و مي گويد: به لحاظ استفاده بهينه از آب، کشت ارگانيک و بدون سم محصولات خوبي هم در شهرستان توليد مي شود. وي درباره نگراني هاي کشاورزان خرده پا و ديم کاران نيز مي گويد: در اکثر نقاط شهرستان به ويژه منطقه قلعه نو که کشاورزان ديمه کار هستند نگراني کشاورزان جدي است و معمولا در زمستان و بهار که شرايط آب و هوايي مطلوب و زمين مرطوب است ديم کاري انجام مي شود و در محدوده سد فريمان زماني که مزارع به مرحله دانه بندي مي رسد آب سد تمام شده و نقطه بحران اين جاست که بذر کاشته شده و در مرحله دانه بندي و به بار نشستن محصول آب وجود ندارد و در منطقه نيز کشاورزان به هيچ منبع آب ديگري دسترسي ندارند.

وقتي از وي مي پرسيم راهکار رفع مشکل کشاورزان چيست؟ آيا کشاورزان منطقه هم بايد در ليست بيکاران قرار گيرند؟  او مي گويد: از ۴ سال قبل به صورت مرتب پي گيري کرده ايم که وزارت جهاد کشاورزي و وزارت نيرو همراهي کنند و مشکل رفع شود. با توجه به اين که ۴۴۰ خانوار کشاورز فقط در شهر فريمان سکونت دارند با همکاري وزارت جهاد و منابع طبيعي يک هزار و ۲۰۰ هکتار زمين مناسب در پايين شهر فريمان به اين افراد اختصاص مي يابد، ۴۰۰ هکتار از اين اراضي تسطيح شده و ۸۰۰ هکتار هم در حال تسطيح است تا در فصل کشت به صورت متناوب مورد استفاده زارعان قرار گيرد. وي مي افزايد: براي تامين آب اين اراضي هم از وزير قبلي نيرو اجازه حفر ۲ حلقه چاه را گرفتيم تا در صورت اتمام آب سد زارعان براي آبياري مزارع مشکلي نداشته باشند ولي يک حلقه چاه را که حفر کرديم سازمان بازرسي کشور به دليل بحراني بودن منطقه به لحاظ ذخاير زيرزميني آب مانع کار شد و براي چاه حفر شده هم اجازه بهره برداري نداد. فرماندار فريمان با اشاره به اين که به دليل مشکلاتي دوره بهره برداري از کارخانه قند اين شهرستان کاهش يافته و کارگران فصلي زيادي بيکار شده اند افزود: اجازه کشاورزي در اراضي آماده شده در کاهش بيکاري و افزايش درآمد مردم منطقه موثر خواهد بود.

فرهادي در تشريح اولويت دوم توسعه در اين شهرستان به صنعت و زيرساخت هاي اين بخش اشاره مي کند و مي گويد: بعد از پيروزي انقلاب به خصوص در دولت نهم و يک سال اخير فعاليت دولت دهم توجه ويژه اي به اين مسئله شده و با توجه به شرايطي که براي سرمايه گذاري سودآور فراهم شده است از مرکز استان و ساير نقاط کشور شاهد حضور سرمايه گذاران در اين شهرستان هستيم و به تعبير نماينده دولت، منطقه سنگ بست و شهرک صنعتي کاويان اين شهرستان بهشت سرمايه گذاري است. چرا که شرايط آب و هوايي جاده هاي دسترسي اعم از ريلي، زميني و هوايي، جاده ترانزيتي و امکان صادرات از شهرستان مشهد در مجاورت فريمان فراهم است و فريمان در کريدور شرق استان جايگاه خاصي دارد. به گفته وي به دليل ارتباطات و تامين زيرساخت ها، وجود ۴۰۰ هکتار فضاي شهرک صنعتي در منطقه، بازار فروش در مشهد و آسياي ميانه و کشور افغانستان شاهد رشد صنايع در منطقه هستيم به طوري که در حال حاضر ۱۸۶ کارخانه فعال در شهرستان داريم و ۳۶ واحد توليدي هم در حال احداث است. فرماندار فريمان با بيان اين که قبل از دولت نهم در اين شهرستان ۷۰ واحد توليدي داشته ايم مي گويد: ۹۸ ميليارد تومان سرمايه گذاري بخش خصوصي طي سال هاي اخير در اين شهرستان امري بي سابقه و در خور تحسين است.

فرهادي با اعلام اين که صنعت مسيرش را در شهرستان باز کرده است ادعا مي کند هر هفته بيش از ۱۰  سرمايه گذار به فرمانداري مراجعه مي کنند.

با اين تفاسير بايد انتظار داشت نرخ بيکاري در فريمان پايين باشد ولي گلايه هاي شهروندان بيشتر درباره بيکاري و اشتغال نيروهاي غيربومي در شهرک هاي صنعتي اين شهرستان بود. وقتي موضوع را با فرماندار فريمان در ميان مي گذاريم، او آمار نگران کننده اي از بيکاري اعلام مي کند. نماينده عالي دولت در فريمان مي گويد: نرخ بيکاري در شهرستان ۹/۹ درصد است و عمده بيکاران ما هم سطح تحصيلات پاييني دارند. در مورد به کارگيري نشدن نيروهاي بومي در واحدهاي توليدي منطقه هم بايد بگويم تا ۲ سال قبل اين نگرش بود که نيروي بومي در واحدهاي صنعتي کمتر است ولي بر اساس آمار موثق الان ۳۸ درصد شاغلان در شهرک صنعتي کاويان بچه هاي فريمان هستند، البته سرمايه گذاران و کارفرماها نيروهاي متخصصي را از جاهاي ديگر مي آورند. وي با طرح اين موضوع که کارخانه قند و کارخانه هاي اطراف شهر تا ۱۰۰ درصد نيروهاي ماهر و نيمه ماهر خود را از شهر فريمان جذب مي کنند، مي افزايد: شهادت مي دهم در ۲ سال اخير اکثر جوانان فريماني که داراي مدرک بوده اند جذب شده اند و افراد بيکار هم کساني هستند که مدرک بالايي ندارند.

وي با اشاره به اين که ۳۶ کارخانه جديد در شهرستان در حال راه اندازي است از اشتغال زايي ۳ هزار نفري آن ها خبر مي دهد و مي گويد: اگر در فريمان فرد متخصصي هست که نيازمند اشتغال باشد فرمانداري آمادگي دارد او را براي کار معرفي کند.

وي در ادامه اين گفت و گو محور چهارم سند توسعه شهرستان را توجه به رشد فرهنگي بيان مي کند و با اشاره به اين که در سال جاري هم دولت اعتبارات را با هدف ارتقاي شاخص هاي فرهنگي تخصيص مي دهد اظهار مي دارد: با هدف ارتقاي فرهنگ عمومي جامعه در سال جاري برنامه توسعه فرهنگي را در ۱۵ سرفصل تدوين و به استان اعلام کرده ايم و از آنجا که فريمان به لحاظ فرهنگي زادگاه علم و فرهنگ است بايد گام هاي بلندي برداشته شود، متأسفانه شهيد مطهري در زادگاه خود هم غريب است. وي با اشاره به اين که آثار باستاني شهرستان هم مغفول مانده است مي گويد: دفتر ميراث فرهنگي و گردشگري از سال قبل در شهرستان راه اندازي شده و اعتراف مي کنيم که آثار باستاني ما از جمله رباط تاريخي سنگ بست غريب است و تا به حال تلاش ها فقط در حد نگهداري و از بين نرفتن رباط، ميل اياز، مقبره ارسلان جاذب و... بوده است.

سرنوشت مصوبات سفر رئيس جمهوري و هيئت دولت به شهرستان، سوال ديگر ما از فرماندار فريمان است. فرهادي با اعلام اين که نتيجه ۲ سفر اول و دوم دولت به استان ۳۶ مصوبه براي شهرستان فريمان بوده است مي گويد: از اين تعداد ۴ پروژه در حال اجراست و مابقي صد درصد اجرا شده است. به گفته وي سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي با ۹۰ درصد، استخر شناي دانش آموزي با ۸۰ درصد، ۳۰ واحد مسکوني محرومان با ۸۰ درصد و بيمارستان ۶۴ تخت خوابي فريمان با ۳۵ درصد پيشرفت فيزيکي طرح هاي ناتمام هستند.

گلايه برخي روستاييان از کم توجهي به روستاها را با وي مطرح مي کنيم. فرهادي مدعي است از ۲ سال قبل که هزينه کرد اعتبارات به شهرستان تفويض شده کارهاي خوبي در روستاها انجام شده است و در يکي دو روستاي شهرستان از مجموع ۹۸ روستاي داراي دهياري، اختلافات شورا و دهياري برخي نگراني ها را دامن زده است که در حال رفع مشکلات هستيم. وي افزود: در سال رسيدگي به روستاها با تاکيد استاندار محترم توجه مضاعفي را به روستاهاي شهرستان فريمان خواهيم داشت.

وي درباره تخريب مراتع و منابع طبيعي در روستاي اقر نيز مي گويد: در روستاي اقرعليا که ۶۰۰ نفر جمعيت دارد همپاي منابع طبيعي براي نگهداري مراتع، معادن هم فعاليت مي کنند و در حال استحصال سنگ لاشه از معادن براي فروش و حمل به ديگر شهرها و استان ها هستند و از سازمان صنايع و معادن هم مجوز دارند. سواي اختلافات طايفه اي، مجوز فعاليت معدن در وسعت ۵ هکتار و کار در عمق است ولي گويا براي شناسايي و استخراج سنگ نقاط مختلفي کاوش شده و نگراني ما اين است که مراتع تهديد شود. فرهادي با اعلام اين که جريمه هاي فعلي در حوزه تخلفات و تعرض به مراتع و منابع طبيعي حداقل است و متخلفان را جري تر مي کند، مي گويد: موضوع تهديد و تخريب مراتع در روستاي اقر را شخصا پي گيري خواهم کرد و در صورت وجود تخلف فعاليت شرکت بهره بردار معدن متوقف خواهد شد. وي درباره ادعاي مردم مبني بر تخريب ۲۰۰ هکتار مراتع منطقه تاکيد مي کند، موضوع ۲۰۰ هکتار صحت ندارد ولي اين که به بهانه استخراج معادن منابع طبيعي تخريب مي شود خلاف روشني است که ما هم برخورد مي کنيم.

مسکن مهر که اين روزها در اغلب نقاط کشور به موضوعي جدي تبديل شده مسئله ديگري است که با فرماندار فريمان درميان مي گذاريم. «فرهادي» مي گويد: در فريمان ۹۰۰ نفر متقاضي مسکن مهر ثبت نام کرده بودند که بعد از پالايش ۲۰۰ نفر واجد شرايط شناخته شده و در تعاوني مسکن مهر عضو شدند ولي در شهرستان، ما براي اجراي ۲۸۵ واحد مسکوني مسکن مهر طراحي کرده و زمين تامين کرده ايم و به دنبال متقاضي واجد شرايط هستيم. البته بحث تامين زمين سبب کندي کار مسکن مهر شده بود که خوشبختانه از اوايل ارديبهشت ماه با همکاري معاون وزير مسکن و شهرسازي و نماينده مردم شهرستان مشکل برطرف شده است.

وي يکي از مصوبات سفر معاون وزير مسکن به شهرستان را اضافه شدن ۱۵ هکتار اراضي حاشيه کمربندي مشهد متعلق به فرهنگيان، نهضت سوادآموزي، فرمانداري و ثبت اسنادو ۲۵ هکتار در جاده سد متعلق به تعاوني کارگران کارخانه قند به محدوده شهري فريمان اعلام مي کند و مي افزايد: زمين طرح مسکن مهر شهرستان در جاده دبيرستان شهيد جنتي اوايل انقلاب زمين ورزشي بود که متروکه شده بود و سند آن هم به نام جهاد کشاورزي بود که با دستور استاندار قبلي خراسان رضوي در کميسيون ماده ۵ شوراي عالي معماري و شهرسازي تغيير کاربري داده شد.

وي از اختصاص زمين براي يک سايت اداري در شهرستان خبر مي دهد و مي گويد: به هلال احمر و کتابخانه در اين سايت هر يک ۵ هزار مترمربع زمين اختصاص يافته و هر اداره بدون ساختمان شهرستان هم مي تواند در اين محل احداث بنا داشته باشد.

فرماندار فريمان با تحسين پي گيري هاي خراسان براي حذف عنوان جاده مرگ از محور مشهد- تربت حيدريه- گناباد مي گويد: براي جاده حادثه آفرين مشهد- فريمان تا تايباد هم خراسان بايد قويا پي گيري کند. البته در حوزه شهرستان فريمان ۵۳ کيلومتر از باند دوم جاده آسفالت شده و مسئولان قول داده اند که باقي مانده باند دوم از سنگ بست تا فريمان را تا ۱۵ تيرماه به بهره برداري برسانند. فرهادي مي افزايد: آقايان در احداث اين جاده خيلي بدقولي کرده اند!

به گفته وي در محور فريمان- تربت جام هم ۱۰ کيلومتر از مسير در حال زيرسازي است و بخشي هم با کمبود اعتبار و قير مواجه بود که مشکل رفع شده است. وي از کلنگ زني تقاطع بزرگ در حوالي سنگ بست با حضور استاندار خبر مي دهد و مي گويد: با اعتبار ۵/۴ ميليارد تومان در طرحي ۲ ساله علاوه بر ساخت پل روي رودخانه، تقاطع غيرهم سطح و پل براي راه آهن در محل احداث خواهد شد ولي استاندار تاکيد کرده است کار بايد در ۱۶ ماه تمام شود.

وي درباره مسدود بودن ورودي هاي جاده فريمان به اتوبان باغچه- مشهد هم مي گويد: پي گيري هاي لازم انجام شده و مسئولان قول داده اند براي ورود به آزادراه راه هاي ورودي از جاده فريمان پيش بيني شود.فرماندار فريمان به سوالات متعددي درباره بيمارستان قديمي فريمان و نبود پزشک متخصص پاسخ مي دهد و نگراني مردم را به جا مي داند. او از مشکلات امداد جاده اي و محدود بودن امکانات شهرداري هاي منطقه مي گويد و مدعي است: امکانات آتش نشاني فريمان ضعيف است واز طريق وزارت کشور پي گيري مي کنيم که تجهيزات و امکاناتي به شهرستان اختصاص يابد.از مهمان نوازي و حوصله فرماندار فريمان تشکر مي کنيم. او هم حرکت خراسان براي حضور خبرنگاران در شهرستان ها را کاري نو مي داند و آن را تحسين مي کند و به چالش کشيدن مسئولان و انتقادهاي صحيح و سازنده را مايه پيشرفت شهرها و مديران محلي مي داند.