گزارش هایی که وزیر را آشفته کرد
صفحه R03 گزارش (رضوي) ، شماره سريال 17305 ، تاريخ انتشار 880414

در ادامه سلسله گزارش های خراسان از بازخوانی پرونده جاده مرگ در خراسان برخی خبرها و گزارش های خراسان را مرور می کنیم

6/۶/82
در این روز خراسان در گزارشی با عنوان «خطای انسانی، دیکته نوشته شده در حوادث جاده ای» به قلم «مجتبی نوریان» نظر نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی را انعکاس داده است. در این گزارش می خوانیم: تقویم مرگ در جاده های خراسان همچنان باز است و هر روز مرگ افرادی از مسافران و رانندگان جاده ای را در خود ثبت می کند.تقویمی که در پی برگ خوردن هر یک از اوراق آن، ورق زندگی فرد یا افرادی بسته می شود و ده ها انسان را به داغ می نشاند.گویند برای هر چیز پایانی است، اما آیا برای حوادث جاده ای، آن هم در محورهای استان خراسان می توان پایانی در نظر گرفت؟این سوالی است که ذهن بسیاری از مردم این استان و زائران بارگاه منور امام هشتم(ع) را بعضا به خود مشغول می دارد.گرچه در این بین شاید هنوز هم برخی از مسئولان خطاهای انسانی را به عنوان بزرگ ترین عامل تصادفات جاده ای مطرح و بر دفاع از آن پافشاری می کنند اما این گفت و گوها حکایت از دیگر عواملی دارد که نباید آن ها را نادیده گرفت.یک نماینده استان در خصوص اقدامات انجام شده از سوی نمایندگان خراسان در مورد بهبود وضعیت جاده های استان می گوید: طی دو سه سال اخیر تلاش شد تا برخورداری پایین خراسان از راه سازی به مسئولان وزارت راه و ترابری قبولانده شود و بحث احداث بزرگ راه ها در برنامه آن وزارت قرار گیرد، الان هم این قضیه با جدیت دنبال می شود و خراسان باید با توجه به تردد سالانه ۱۲ میلیون زائر که گاه به ۱۶ میلیون نفر هم در سال می رسد به نحوی مشکل جاده های بین راهی خود را حل کند.وی در این راستا وضعیت جاده هایی مثل تربت حیدریه به مشهد، نیشابور به مشهد و در امتداد آن نیشابور به تهران به ویژه محور جنوب خراسان را بسیار اسف انگیز توصیف کرد و اظهار داشت: به عنوان مثال از محور تربت حیدریه تا نهبندان که در محدوده راه های این استان قرار دارد نه توجهی برای وجود نیروهای منظم انتظامی می بینیم و نه توجهی برای سرمایه گذاری در جاده های فعلی و در کل هم نمی توان نسبت به مصوباتی که در مجلس گذرانده شده است، دل خوش کرد. وی خاطر نشان ساخت: عملیات آزاد راه های مصوب بسیار کند است و هیچ جایگاه و کار محسوسی را در جاده های این محور شاهد نیستیم.وی گفت: به عنوان مثال عملیات فاز یک آزاد راه باغچه- تربت حیدریه و فاز دوم آن آغاز شده ولی به قدری کند است که هیچ نمود بیرونی ندارد و در این خصوص تذکرات لازم هم از سوی نمایندگان استان به وزیر راه داده شده است.این نماینده مجلس شورای اسلامی افزود: ما در هر متر از جاده های استان بهای بسیار گران خون هموطنانمان را پرداخت کرده و هنوز هم این روند ادامه دارد و با تداوم آن نمی توان امنیت جانی و مالی زائران و مسافران را تضمین و تأمین کرد.وی تصریح کرد: خون های ریخته شده در این جاده ها نباید بی پاسخ بماند و مسئولان باید به نوعی پاسخ گوی خون بهای این عزیزان باشند. وی اظهار داشت: شاید از نظر قانونی کسی به سراغ مسئولان نرود و گریبان آن ها را نگیرد ولی آنان شرعا و وجدانا در قبال این گونه حوادث مسئول هستند.

واکنش وزیر
برخی تیترهای خراسان نیز در این روزها درباره رنگ خون گرفتن جاده از مشهد به تربت حیدریه و بیرجند و لقب گرفتن این جاده به نام جاده مرگ بود.آن روزها وزیر وقت راه و ترابری برای افتتاح یک پروژه راه سازی، راهی اسفراین شده بود. «سیدخلیل سجادپور» حوادث نویس روزنامه هم آن روز به اسفراین رفت تا تمام گزارش ها و خبرهای مربوط به جاده مرگ را تقدیم وی کند همان طور که در خبرهای روزنامه خراسان ۶ شهریور ماه ۸۲ منعکس کردیم، گزارشگر خراسان قبل از این که وزیر راه و ترابری سخنانش را در این مراسم آغاز کند روزنامه های دو هفته گذشته را که مطالبی در خصوص جاده های خراسان در آن ها درج شده بود به وی داد. از جمله این مطالب این بود که «آقای وزیر فقط در افتتاح شرکت نکنید!» «آقای خرم از جاده های خراسان عبور کنید» و...«احمد خرم» که از این تیترها و گزارش ها برآشفته شده بود وقتی در مراسم افتتاح جاده اسفراین- سنخواست پشت تریبون رفت به شدت به مطبوعات تاخت و بیشتر سخنان خود را به انتقاد از رسانه های گروهی اختصاص داد. وی معتقد بود رسانه ها فقط نکات منفی را می نویسند و در واقع نیمه خالی لیوان را می بینند.با آن که آقای وزیر از منعکس نشدن فعالیت های دولت و راه و ترابری در رسانه ها گلایه مند بود اما نخواست به سوالات خبرنگاران پاسخ دهد و مدام اطرافیانش سعی داشتند او را از جمع خبرنگاران دور کنند ولی در نهایت مهندس خرم به چند سوال خبرنگاران پاسخ داد.وزیر راه آن روز خبر از آغاز نهضت اتوبان سازی در خراسان داد!پس از این گزارش ها بود که وزارت راه و ترابری رسما آغاز نهضت راه سازی و تامین اعتبارات ویژه برای خراسان را مصوب کرد و همان سال با پی گیری  نمایندگان وقت استان در مجلس هفتم، ردیف بودجه ای برای دوبانده کردن محور مشهد- تربت حیدریه- گناباد- بیرجند مصوب شد. در سال ۸۳ با شروع مطالعات احداث باند دوم محور فیض آباد- بجستان، این محور پرتردد و حادثه ساز نیز در فهرست پروژه های ملی قرار گرفت.در حالی که به استناد مدارک موجود در کمیسیون تلفیق مجلس در ۲/۱۱/۸۱ تنها بودجه به سازی محور تربت حیدریه به بیرجند با ردیف ۴۰۹۲۱۲۱۱ به تصویب رسیده بود در سال ۸۲ نماینده مردم یکی از شهرهای جنوبی استان در مجلس ششم پیشنهاد ۲ بانده شدن محورتربت حیدریه- گناباد- نهبندان را ارائه کرد و برای سال ۸۲ این موضوع در کمیسیون تلفیق مصوب شد.

تذکر در مجلس
این نماینده مجلس بعد از گزارش های خراسان، در تذکر رسمی به وزیر راه و ترابری تسریع در مطالعات و اجرای دوبانده شدن محور مشهد- بیرجند را خواستار می شود و احمد خرم، وزیر وقت راه در پاسخ به تذکر ۴/۶/۸۲ وی در تاریخ ۱۵/۷/۸۲ اعلام می کند.

۱ - مطالعات چهار خطه کردن محور باغچه- تربت حیدریه، قبلا به مهندسین مشاور اساس راه ابلاغ و با پایان یافتن کار مطالعات مرحله اول پروژه مزبور، عملیات اجرایی قطعه اول انشاءا... حداکثر تا پایان آبان ماه سال جاری (۸۲) آغاز خواهد شد.

۲ - مطالعات مقدماتی محورتربت حیدریه- بیرجند در دو قطعه به مهندسین مشاور ایمر(قطعه اول به طول حدود ۱۲۲ کیلومتر) و راه آهن راه(قطعه دوم به طول حدود ۱۹۰ کیلومتر) واگذار که قراردادهای مربوطه نیز به زودی مبادله خواهد شد.

این نماینده مجلس در هفتم مرداد ماه ۸۲ نیز نامه ای خطاب به وزیر نوشته و یادآور شده بود که:نظر به تصویب دوبانده شدن فاصله تربت حیدریه، گناباد- قاین و بیرجند در بودجه سال ۸۲ و تجهیز وزارت راه به دستگاه های دقیق مطالعه خاک، محور و توپولوژی و غیره و از طرفی کشتار و تصادفات زیاد در مسیر انتظار است دستور مطالعه را با توجه به این که ۵ ماه از سال می گذرد صادر فرمایید.و آقای خرم در دستوری خطاب به مهندس رحمتی اعلام کرده بود «اقدام فرمایید»

۲/۴/۸۳
خراسان در تیتری اعلام کرد «دردنامه ۶۰ صفحه ای جاده مرگ برای خرم ارسال شد».این تومار را اساتید دانشگاه ها، پزشکان، بازاریان، فرهنگیان ومردم گناباد برای وزیر راه و ترابری ارسال کرده و با اشاره به حوادث خونین رانندگی خطاب به مهندس خرم گفته بودند که باید در روز قیامت پاسخ گو باشد.گزارش ها و خبرهای متعدد خراسان تداوم یافت تا این که در سفر اول هیئت دولت به خراسان رضوی در فروردین ماه سال ۸۵ با اختصاص اعتبار نقطه امیدی به تحقق نهضت راه سازی در استان پدیدار شد.

۱۰/۱۱/۸۶
در این تاریخ روزنامه خراسان با انعکاس گزارش «کارنامه ناموفق نهضت راه سازی در حذف جاده مرگ» نگرانی های هم استانی ها را منعکس می کند.در این گزارش آمده بود:گرچه به دنبال پی گیری و اطلاع رسانی های روزنامه خراسان از سال ۱۳۸۲، نظر مسئولان وزارت راه و ترابری به راه های خراسان معطوف و نهضت راه سازی از سال ۸۳ در این استان شروع شد ولی هم چنان شاهد نگرانی مردم و مسئولان نسبت به اجرای پروژه های راه سازی در این استان هستیم.ایجاد بزرگراه(۲بانده شدن) محور باغچه تا گناباد یکی از اولویت های اساسی راه سازی استان بود که با وجود نظر مساعد مسئولان، متاسفانه تاکنون از پیشرفت فیزیکی قابل قبولی برخوردار نبوده است.یک راننده اتوبوس مسیر تربت حیدریه- مشهد گفت: یکی از حادثه آفرین و خطرناک ترین جاده های ارتباطی درکشور، محور تربت حیدریه- مشهد است که کوهستانی بودن بخشی از آن و عبور آن از برخی روستاهای مسیر، بر مشکلات تردد در این محور افزوده است و بارها در این جاده شاهد حوادث و تصادفات خونین بوده ایم که یک علت آن حجم سنگین ترددها و شلوغی این محور است و متاسفانه عملیات اجرایی احداث باند دوم نیز در این مسیر به کندی پیش می رود. وی گفت: در استان های دیگر کشور اغلب جاده های ارتباطی بین شهری دوبانده شده است و یا به صورت بزرگراه هستند.یک شهروند از تربت حیدریه نیز گفت: چند سال است که مردم این شهرستان و زائرین امام رضا(ع) چشم انتظار دو بانده شدن محور ارتباطی تربت حیدریه تا مشهد هستند ولی هر چند ماه یک بار مطلع می شویم که پروژه به علت نبود اعتبار، تحصیل نشدن حریم و مسیر جاده و... تعطیل شده است.«قرائی» با نگرانی ازتاخیر طولانی در اتمام این پروژه افزود: مسئولان راه و ترابری استان قول داده بودند قطعات ۱ و ۲ این پروژه و تمام محور ۲ بانده فیض آباد- بجستان در پایان سال ۸۵ به اتمام برسد ولی با توجه به این که در ماه های پایانی سال ۸۶ هستیم، هنوز از تحقق این وعده خبری نیست.یک راننده اهل بیرجند با اشاره به حوادث رانندگی و تلفات انسانی جاده مرگ گفت: تعلل مسئولان در اتمام پروژه ۲ بانده شدن محور بیرجند تا مشهد تا به حال به قیمت جان بسیاری از هموطنان ما تمام شده است. «خزیمه» افزود: اگر گزارش ها و پی گیری های روزنامه مردمی خراسان در سال های قبل نبود، هرگز نهضت راه سازی در خراسان تحقق نمی یافت و الان هم باید این رسانه مطالبات مردم استان و زائران آقا را برای تسریع در اجرای این پروژه ها و تامین اعتبار کافی آن طرح و پی گیری کند. فرماندار تربت حیدریه نیز از جمله مسئولانی است که مستمرا پی گیر اجرای پروژه باند دوم محورهای منتهی به این شهرستان است.مهندس «مجتبی صادقیان» می گوید: با تقدیم خبرها و گزارش های «خراسان» به مسئولان وزارت راه، خواستار تامین بودجه و فعال کردن این پروژه شده ایم و متاسفانه به دلیل مصوب نشدن متمم بودجه، عملا از نیمه دوم سال جاری کارهای اجرایی قطعات مختلف بزرگراه های منتهی به این شهرستان با رکود مواجه شده و تاخیر در بهره برداری از این پروژه ملی سبب شده شاهد حوادث ناگوار و افزایش سوانح باشیم.

مقایسه خراسان رضوی با کرمان
یک راننده کامیون نیز که از طریق مسیر کرمان- راور به استان خراسان رضوی و مشهد تردد دارد می گوید: در استان کرمان عملیات راه سازی به سرعت در حال انجام است و در تمام محورهای ارتباطی این استان پیمانکاران فعال هستند و کمتر شهری در این استان دارای جاده دوطرفه است این در حالی است که در خراسان رضوی هنوز محورهای اصلی از جنوب به مرکز استان دوبانده نشده اند.وی می افزاید: شواهد امر نشان می دهد که فعالیت عمرانی دولت در بخش راه سازی در استان کرمان نسبت به خراسان رضوی نمود بیشتری دارد.مدیرکل راه و ترابری استان خراسان رضوی نیز در گفت وگو با خراسان محور ویژه و اولویت اول پروژه های راه سازی این استان را در سال آینده(۸۷)، احداث بزرگراه(دوبانده کردن) جاده مرگ از باغچه تا تربت حیدریه و گناباد اعلام کرد. مهندس «سید آیت ا... هاشمی نسب» گفت: با توجه به بالا بودن حجم تردد و ترافیک جاده ای و تصادفات در محور اصلی گناباد- تربت حیدریه- مشهد، در انجام نهضت راه سازی دوبانده کردن این محور از بزرگراه مشهد- باغچه تا تربت حیدریه و سه راه مهنه، از چند سال قبل آغاز شده است و برای به بهره برداری رساندن کامل این محور، ۱۲۳ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است. وی افزود: در صورت تامین اعتبار به موقع و مناسب قطعاتی از این جاده(باند دوم) سال آینده به بهره برداری خواهد رسید. وی به تلاش های این اداره کل در سال جاری برای احداث باند دوم جاده مشهد- تربت تا گناباد اشاره کرد و افزود: اعتبارات مصوب برای این پروژه ها در ۷ ماهه اول سال ۸۶ جذب شد و اعتبار سال ۸۶ این طرح ها به صفر رسیده است و حتی در این رابطه نیز بدهی هایی داریم. وی مطالبات پیمانکاران این پروژه ها را بالغ بر ۸ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: اگر در سال آینده نگاه ویژه ای برای تامین بودجه باشد، این پروژه را تکمیل خواهیم کرد. وی در پاسخ به سوال خراسان درباره تاخیر در اتمام قطعات ۱ و ۲ محور تربت حیدریه اظهار داشت: قطعه اول این محور از باغچه تا رباط سفید به طول ۳۲ کیلومتر، ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد که بخش اعظم آن مدت هاست زیر بار ترافیک رفته است ولی در قطعه دوم از رباط سفید تا رباط سنگ به طول ۴۰ کیلومتر، شاهد پیشرفت فیزیکی ۲۳ درصدی هستیم. وی پیشرفت فیزیکی قطعه سوم از رباط سنگ تا تربت حیدریه به طول ۳۰ کیلومتر را تنها ۱۰ درصد اعلام کرد و گفت: باند دوم تربت حیدریه تا سه راه مهنه نیز با ۴۵ کیلومتر طول ۲۰ درصد پیشرفت دارد و در تمام این پروژه ها، مشکل اعتباری سبب توقف اجرای کارها شده است.