تاريخ انتشار 28/11/86 شماره سريال 16921
درهر كشوري گروه هاي سياسي و احزاب موجود در قوام يافتن و تعيين خطوط سياست هاي داخلي و خارجي آن، سهم قابل توجهي دارند چنين تشكيلاتي اغلب، گروه هاي سازمان يافته و منظمي هستند كه براي كسب قدرت به وجود آمده اند و منافع و اهداف نيروهاي اجتماعي گوناگون را تبيين مي كنند. در واقع مي توان گفت هدف مستقيم احزاب به دست آوردن قدرت يا شركت در اعمال آن است. احزاب در هر انتخابات، براي كسب آراي لازم دست به رقابت با يكديگر مي زنند. احزاب سياسي هم زمان با نظام هاي پارلماني به وجود آمده اند و بسط و گسترش آن ها نيز به صورت توامان صورت گرفته است. در كشورهاي مختلف نظام هاي مختلف حزبي وجود دارد نظام هاي تك حزبي، دو حزبي و چند حزبي از نمونه هاي آن به شمار مي روند. مسلما تشكيل هريك از نظام هاي حزبي مختلف بستگي مستقيم به عوامل تاريخي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و رژيم سياسي يك كشور دارد و طبيعتا شناخت اين احزاب نيز به نوبه خود به آگاهي دقيق تري از وضعيت كامل آن كشور منجر خواهد شد. شناخت احزاب سياسي در يك كشور، هم چنين به درك عميق جريان هاي فكري حاكم بر آن جامعه كمك خواهد كرد و مي توان به اين وسيله ريشه ها و ميزان عقب ماندگي يا توسعه يافتگي سياسي آن كشور را مورد بررسي و سنجش قرار داد. در فرهنگ هاي علوم سياسي حزب «يك تشكيلات سياسي است كه از گروهي افراد هم فكر با هدف كسب قدرت تشكيل مي شود.» احزاب سياسي غالبا به وسيله يك فرد يا افراد شناخته شده كه گروه موسس حزب را تشكيل مي دهند به وجود مي آيد و مردم براساس شناختي كه از موسسان حزب دارند به آن مي پيوندند. برخي از احزاب براساس يك ايدئولوژي و اعتقاد به يك مكتب سياسي به وجود مي آيند و برخي احزاب نيز بر اثر يك جريان تاريخي يا در جريان يك مبارزه براي رسيدن به يك هدف معين شكل مي گيرند. شكل واقعي حزب براساس خواست، ايمان و اعتقاد افراد آن به اصلاح و حفظ نظام اجتماعي، حفظ سرحدات و دفاع از منافع ملي و انتقاد از حكومت استوار است. بنابراين افكار و افعال اعضاي حزب نيز در چارچوب قواعد ثابت تعريف مي شود. از مهم ترين وظايف احزاب اين است كه حزب بايد حقوق مردم از جمله آزادي هاي اجتماعي را پي گيري كند. با آوردن نام حزب تصور مي شود كه بايد يك تشكل تماما سياسي باشد، اما در واقع نه تنها منشاء تشكيل آن، بلكه نتيجه كاركرد و اعمال احزاب با ابعاد گسترده اقتصادي همراه است. بنابراين جهت گيري هاي احزاب سياسي در جهت گيري هاي اقتصادي نيز تاثير تعيين كننده اي دارد. بر اين اساس در بيشتر كشورهاي دنيا، گروه هاي حزبي كه در انتخابات رقابت مي كنند، پيش از انتخابات بايستي به وضوح ديدگاه هاي اقتصادي خود را مشخص كنند از جمله اين كه پيش بيني آن ها از رشد اقتصادي چيست و براي عملياتي كردن رشد و توسعه اقتصادي چه برنامه اي دارند. در بسياري از كشورهاي جهان، احزاب و تشكيلات شناسنامه داري، وجود دارند كه قبل از هر انتخابات با برنامه هايي كه به مردم ارائه مي دهند، مردم را با باورها، اصول و مهم تر از همه با برنامه هاي خود آشنا مي سازند و اين مردم هستند كه بر اساس خواست و مطالبات خود، آن ها را قبول يا رد مي كنند.
ادامه دارد